Ugwalo oluphekwayo

 

UMDLALO WESITHATHU

ISIGCAWU SESIBILI

Inkundla iyavulwa, kukoHlatshwayo emzini omdala, usekamelweni lakhe. Ufike wayangena ekamelweni engazange adle lutho, uNakaNdaba wahle wayifunda ivaliwe ukuthi lamuhla izinto azimanga kuhle. Ahle aqonde ngasekamelweni laye uNakaNdaba ngoba esebonile ukuthi isikhale yabubula ingungu. Amthole etshaye amangqetshane phezu kombeda, lokhe egqoke njengokuthi utshone enjani.

NakaNdaba     : Litshona njani baba?

Hlatshwayo     : [etshengisa ukuthi ingqondo yakhe ikhatshana] Ngitshonile.

NakaNdaba     : Hawu baba, waziphosela embhedeni ungahlubulanga imvunulo yakho, lokudla awukadli kungabe konke kuhamba kuhle?

Hlatshwayo     : [evuka ehlala phezu kombeda] Amukela nansi intonga yami NakaNdaba. [amqhubele intonga yakhe ]

NakaNdaba     : Hawu baba angithi uyazi nje ukuthi yintonga yemideni leyo, angeke ngayamukela mina. Loba besitsho ukuthi kulenhlanhla yamaswazi, ngeke ngaba yindlalifa yakho. [eqhwayaqhwaya phansi ngokuyisigojwana]

Hlatshwayo     : [esekume ame ngezinyawo] NakaNdaba, ngicela wenze engikucela khona ungangibuzanga imibuzo kube kanye nje kodwa lokhu. [ayiqhube intonga]

NakaNdaba     : [ayamukele kodwa imehlule ukuyithwala, ayiwisele phansi] Ngiyaxolisa baba kodwa ngitshilo nje ukuthi mina angeke ngenelisa ukuyibamba lintonga. [esecocobisile]

Hlatshwayo     : [ekhuluma langezandla ngapha ehamba hamba ekamelweni] Uyabo, uyabo, lonyanewenu uMaNkala imehlule, ngabuye ngapha amajaha wonke yabehlula, lawe isikwehlule. Pho lowayana nkazanyana yena ukwenelisa ngaliphi. Akusintonga yabantukazana leyi. Besengithi mhlawumbe amakhosikazi ami wonke abaphansi bawavumele ukuthi babambe leyi ntonga. Mhlawumbe bekuyisibonakaliso nje sokuthi loya ntombazana nguye ozangizalela indlalifa…

NakaNdaba     : Baba, baba, baba! [esemmisa uHllatshwayo kulomcabango wakhe, izandla zakhe zikhanye ziqhaqhazela ngapha esenwaya iminwe]

Hlatshwayo     : Kuyini NakaNdaba?

NakaNdaba     : [esekhothamise ikhanda elokhe isenwaya iminwe] Ungakacabangi okungi kukhona engimele ngikwazise khona. Mhlawumbe kungasiza ekuletheni impendulo zemibuzo yakho.

Hlatshwayo     : [ahlale phansi] Ngilalele mkami, yindaba angathi ufuna ukukhihliza insinda baphenduli.

NakaNdaba     : [ewisa iphika] Yona ayikoncane baba, kodwa izihlakaniphi ziyatsho ukuthi loba luqine kanganani udiwo, kulalapho okumele ulwephule khona iziko. Kade luxhwatha udiwo baba. Lindaba ibiyimfihlo yami kusukela kudala. Ngakho kungcono ngihle ngiqede owami umlandu kungakaze konakale, kulesi isigaba angisakhathali ukuthi uyangixolela loba cha, sengikhathalela iqiniso nje.

Hlatshwayo     : Ungathi uzangitshela ukuthi mina angizali, laba abantwana ngibazalelwa ngabafowethu ngokwesiko.

NakaNdaba     : Hatshi baba, akunjalo. Izibulo lakho uNdabemqoka watshiya umntwana, njalo ngicabangela ukuthi umntwana lowo nguye lowayana nkazana omkhethileyo ukuthi abe ngunyanewethu. Ngiyaxolisa baba ngokukufihlela indaba engaka isikhathi sonke lesi. [acocobise agebise ikhanda]

Hlatshwayo     : [elule iminwe yakhe yesandla sobunene yonke ngokuyidonsa, kuzwakale amathambo ayo ekhala esithi qha! Alandele ngeyesandla sokhohlo njalo. Awise iphika kathathu.] Ulesiqinisekiso sokuthi nguye.

NakaNdaba     : Ngowako Mabhena lowana nkazana, lonina wendela khona. Unina kumele ebengumntwana wakoMasuku owesigabeni seSomhlolo.

Hlatshwayo     : UNdaba akenelisanga ukumthatha unina womntwana ngoba engowakoMasuku angithi?

NakaNdaba     : [elokhu eqhaqhazela] Kunjalo baba, unina wangitshela ngowakhe umlomo ukuthi uNdaba sewone umntanakhe, bakwenze ngenhloso besazi ukuthi ngeke wavunywa umtshado wabo ngakho bazame ukuwuphoqela. Wasesithi kungakhathalekile ukuthi benzeni, awungeke uphumelele umtshado wabo. Ngakho wayakwendisa umntanakhe evele esezithwele. Kwathiwa akube yimfihlo yami lokho, lami ngakubona kufanele ukuthi kubeyimfihlo ukuze ngingazwisi abantu abanengi ubuhlungu. Ngiyaxolisa baba, ngayenza engangikubona kufanele ngalesosikhathi.

Hlatshwayo     : [awise iphika] Ngiyakuzwa mkami, vele besikwazi ukuthi ngeke uthathe iNguni nxa ungalona iNguni. Sekunzima-ke khathesi okwedlulisileyo, ngoba angisakwazi ukuthi isiphathwa ngaluphi uhlobo-ke nxa isinje, bekumele ngiye koMabhena ngisiyaphemba umlilo, khathesi ngihamba ngisithini?

NakaNdaba     : [ewise iphika ngoba ebona ukuthi uxolelwe] Sekunzima impela baba, sekumele siqale sibe lesiqinisekiso sokuthi lokhu esikucabangelayo kuyikho yini. Nxakuyikho kumele kuqale kube khona ukukhulunyiswana ukuze kuzwananwe. Phela akusinto elula ukugcinela eyinye indoda umntwana. Uthole ukuthi lakho khonangale kuyimfihlo njalo.

Hlatshwayo     [aziphosele phezu kombheda] Oh yah! Abafazi balesibindi madoda. Vele ngilesiqinisekiso sokuthi kuyimfihlo.

NakaNdaba     : Kusanzima phambili. Kanti khona ukuthi ukuthi indlalifa ingaba yintombazane kuyavuma yini khonokho.

Hlatshwayo     : Indlalifa bekwa ngabaphansi, ngakho nxa lowayankazana enelisile ukuyibamba leyintonga kutsho kukhona alakho okulokwenza lendlalifa. Mhlawumbe nguye okumele azale indlalifa, kumbe abadala balakho abafisa ukungivezela khona. Ngakho kuzamele ngazi ukuthi yena wenelisa ngaliphi ukuyibamba lintonga.

NakaNdaba     : Hatshi ngikulalele baba, pho usuzayiphatha njani lindaba?

Hlatshwayo     : Sekumele ngivukele komfowethu ngiyecela ukuthi angiqhube ngiye khona. Lawe kumele uhambe.

NakaNdaba     : Alukho uhlupho baba, ngizacela logogo uMaNkonjeni asiphelekezele njalo. Uyayazi indaba yonke angasiza ekukhulumisaneni.

Hlatshwayo     Kulungile asiyibekele elakusisa, nxa kuvuma sihle siyefika khona ntambama.

NakaNdaba     : Kulungile baba sengizakwenza njalo lami. Kahle ngikuphathele ukudla baba, lobanje sekuhlwile. [esukuma ukuthi aye emkulwini]

Hlatshwayo     : Asazi ukuthi kuzakwehla yini. Woza lakho.

 

UNakaNdaba uphuma esiyathatha ukudla emkulwini, uHlatshwayo usele elokhu ecabanga ukuthi uzakwenzani ngalokhu asebhekane lakho, inkundla iyavalwa.